Direitu Traballadór Estranjeiru nian iha Koreia — Saláriu, Seguru, Protesaun Legál 2026
Ita Loloos Hatene Ita-nia Direitu Sira Ka Lae?
Ne'e mak buat ida ne'ebé halo traballadór estranjeiru barak iha Koreia hakfodak: ita iha protesaun lei laborál ne'ebé hanesan loloos ho sidadaun Koreanu sira. La'ós direitu "hanesan-hanesan". Direitu ne'ebé hanesan loloos. Lei Padraun Laborál la haree kona-ba ita-nia pasaporte — ne'e kobre ema hotu ne'ebé serbisu iha Koreia.
Problema? Traballadór estranjeiru barak liu la hatene ida-ne'e. No patraun balun aproveita husi lakuna ne'e. Entaun mai ita hadi'a ida-ne'e agora kedas.
Saláriu Mínimu — Saida mak Ita Tenke Simu
Saláriu mínimu 2026 nian iha Koreia mak won 10,030 kada oras. Ne'e la bele negoseia — laiha patraun ida mak bele selu ita menus husi ne'e tuir lei, maski ita-nia tipu vistu ka nasionalidade saida de'it. Ba semana serbisu padraun oras 40, ne'e maizumenus to'o won 2,096,270 kada fulan molok dedusaun.
Ita simu menus husi ida-ne'e? Ne'e ilegál. La importa se ita "konkorda" ona ho saláriu ne'ebé ki'ik liu — ita la bele husik ita-nia direitu ba saláriu mínimu tuir lei Koreia nian. Se ita-nia resibu saláriu hatudu menus, ita iha baze atu hatama keixa ida.
Oras Serbisu no Oras Estra (Overtime)
Oras serbisu padraun: oras 8 kada loron, oras 40 kada semana. Buat naran de'it ne'ebé liu husi ne'e mak oras estra, no ita-nia patraun tenke selu ita dala 1.5 husi ita-nia taxa oras normál.
Serbisu kalan (tuku 10 kalan to'o tuku 6 dadeer) mós hetan prémiu 1.5x. Serbisu iha loron feriadu? Ne'e mós 1.5x. No se ita halo oras estra iha oras kalan nian, prémiu sira-ne'e aumenta hamutuk.
Fábrika balun "inklui" oras estra iha ita-nia saláriu báziku. Ne'e mak área klamar ida — verifika ita-nia kontratu ho didi'ak. Se nia hatete "saláriu mensál inklui oras estra oras 20," ne'e legál maibé só de'it se matemátika loloos to'o ba pelumenus saláriu mínimu ba oras hotu ne'ebé serbisu ona.
Importante: Prémiu oras estra/kalan/feriadu 1.5x aplika de'it ba fatin serbisu ho empregadu 5 ka liu. Se ita-nia fatin serbisu iha ema menus husi 5, ita só garantidu husi lei ba ita-nia taxa oras padraun (1x) ba oras estra sira.
Esesaun ba Agrikultura no Peskas: Se ita serbisu iha to'os ka peska, lei laborál Koreia nian (Artigu 63) isenta ita-nia indústria husi limite oras serbisu padraun no feriadu semanál ne'ebé selu. Ne'e katak regra oras estra 1.5x no loron deskansu ne'ebé selu obrigatoriamente la aplika ba ita tuir lei.
Seguru Boot 4 — Saida mak Sira Kobre
Traballadór hotu-hotu iha Koreia — inklui estranjeiru sira — devia kobre husi tipu seguru sosiál haat:
1. Seguru Saúde Nasionál (건강보험) Kobre vizita doutór, hela iha ospitál, reseita, no kuidadu nehan. Ita selu maizumenus 3.5% husi ita-nia saláriu, no ita-nia patraun selu montante hanesan. Hafoin inskrisaun, ita-nia ko-pagamentu iha ospitál tun ba maizumenus 30%. Se laiha ne'e, vizita ospitál simples ida bele kusta ita won 200,000+ husi ita-nia bolsu rasik.
2. Pensaun Nasionál (국민연금) Ita selu 4.5% no ita-nia patraun selu 4.5%. Ne'e mak buat ne'ebé traballadór barak la hatene: se ita husi nasaun ida ne'ebé iha akordu pensaun ho Koreia (hanesan Filipinas, Sri Lanka, Indonézia, nst.), ita bele hetan reembolsu dala ida de'it (lump-sum) bainhira ita husik Koreia. Ne'e mak osan loloos fila fali ba ita-nia bolsu.
3. Seguru Empregu (고용보험) Ne'e kobre benefísiu dezempregu se ita lakon ita-nia serbisu liuhusi la'ós ita-nia sala rasik. Detentór vistu E-9 kobre mós. Kontribuisaun ne'e ki'ik (maizumenus 0.9% husi saláriu) maibé benefísiu bele signifikativu — to'o 60% husi ita-nia saláriu média ba fulan oin-oin.
4. Seguru Asidente Industriál (산재보험) Ne'e mak ida-ne'ebé boot. Se ita hetan kanek iha fatin serbisu, ne'e kobre 100% husi ita-nia konta médiku no mós parte husi saláriu ne'ebé lakon durante rekuperasaun. Ita-nia patraun selu prémiu tomak — laiha buat ida mak korta husi ita-nia saláriu. Ne'e aplika husi ita-nia loron serbisu primeiru loloos, maski molok seguru seluk hahú la'o.
Saida mak Tenke Halo Se Ita-nia Patraun Viola Regra sira
Mai ita ko'alia loloos — hatene ita-nia direitu sira la folin buat ida se ita la bele aplika sira. Tuirmai mak iha ne'ebé atu bá bainhira buat ruma la'o sala:
Saláriu la selu? Hatama keixa ida iha ita-nia Eskritóriu Traballu lokál (고용노동부). Sira iha suporta língua estranjeira. Lori ita-nia kontratu serbisu no evidénsia naran de'it kona-ba oras serbisu nian. Prosesu ne'e gratuitu.
Kanek iha fatin serbisu? Bá ospitál uluk — tratamentu mak primeiru molok tratamentu surat nian. Hafoin ne'e relata ba ita-nia patraun no ba Servisu Kompensasaun & Bem-Estar Traballadór Koreia nian (Korea Workers' Compensation & Welfare Service). Keta husik ita-nia patraun fó presaun ba ita atu subar kanek ne'e. Ne'e ilegál iha sira-nia parte, no ita sei lakon ita-nia benefísiu seguru nian.
Abuzu verbál ka diskriminasaun? Komisaun Nasionál Direitus Umanus (National Human Rights Commission) maneja keixa sira kona-ba diskriminasaun iha fatin serbisu. Ita mós bele bolu Sentru Aconselhamentu Traballadór Estranjeiru iha 1644-0644 — sira iha intérprete iha língua barak.
Violasaun kontratu? Se ita-nia patraun muda ita-nia devér serbisu, lokalizasaun, ka pagamentu lahó ita-nia konkordánsia, ne'e mak violasaun kontratu ida. Dokumenta buat hotu no kontaktu Sentru Empregu (Employment Center).
Direitu sira Ne'ebé Karik Ita La Hatene Kona-ba
- Lisensa anuál — Hafoin tinan ida serbisu ho prezensa 80%+, ita iha direitu ba loron férias 15 ne'ebé selu (fatin serbisu ho empregadu 5+ de'it)
- Kontratu eskritu iha ita-nia língua — Ita-nia patraun tenke fornese kontratu ida ne'ebé ita bele kompriende. Kontratu iha lian Koreano de'it ba ema ne'ebé la ko'alia lian Koreano viola lei
- Loloos laiha konfiskasaun pasaporte — Ita-nia patraun la bele kaer ita-nia pasaporte ka ARC. Ne'e ilegál no tenke relata kedas
- Pagamentu indemnizasaun (Severance pay) — Hafoin tinan ida serbisu kontinua (aprende kona-ba ita-nia opsaun remata kontratu nian), ita iha direitu ba saláriu média fulan ida nian nu'udar indemnizasaun bainhira ita husik serbisu
- Feriadu semanál — Ita tenke hetan pelumenus loron folga ida ne'ebé selu kada semana se ita serbisu semana tomak
Ita-nia estatus vistu la hatún ita-nia direitu laborál. Maski ita uza E-9, H-2, F-4, ka vistu seluk naran de'it — protesaun sira mak hanesan. Keta husik ema ida dehan buat seluk ba ita.
MyKoreaWork
Buka servisu iha Koreia — Grátis ba traballadór sira
Hotu liu husi telefone — rejistu, asina kontratu no submete dokumentu husi ita-nia telefone, iha fatin ne'ebé deit iha Koreia